Sivas Numune Hastanesi Tarihçesi: 1217’den Günümüze Bir Sağlık Mirası
Sivas’ın şehir hafızasında derin izler bırakan, stratejik konumu ve tarihi değeriyle halkın gönlünde yer edinen Eski Sivas Numune Hastanesi, neden yıkıldı? Sivas halkının tepkilerine neden olan bu yıkım süreci ve hastanenin Selçuklu’dan Osmanlı’ya uzanan 800 yıllık köklü geçmişine dair bilinmeyenleri uzman görüşleriyle inceliyoruz.
Sivas Numune Hastanesinin Tarihi Kökleri: 1217 Darurraha
Eski Numune Hastanesi’nin tarihi başlangıcı, hastanenin ismi ve misyonu gereği 1217 yılına kadar uzanmaktadır. Tıp Tarihi Enstitüsü Direktörü Prof. Dr. A. Süheyl Ünver, “Sivas Hastanesi Tarihçesi 1217-1940 Darurraha ve Cüzamhane” konulu makalesinde bu köklü geçmişi şöyle ifade eder:
“Selçuklular; Sivas, Kayseri, Konya gibi şehirlerde hastaneler yaptırmışlardır. Bugünkü Numune ve Memleket hastaneleri, bu eski hastanelerin birer devamıdır. Sivas’ta 1217 yılında açılan bu hastane, Anadolu’daki Selçuklu hastanelerinin en büyüğüdür ve bugünkü Numune Hastanesi’nin temelidir.”
Osmanlı Dönemi ve Sivas’ta İlk Hastane Girişimleri
Sivas’ta modern anlamda hastaneleşme süreci Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde hız kazanmıştır:
-
1886 (Vezir Sırrı Paşa Dönemi): Çifte Minareli Medrese’nin yerine iki katlı bir bina yapıldı ancak finansman yetersizliğinden hizmete giremedi.
-
1901-1908 (Reşit Akif Paşa Dönemi): Kazancılar Mahallesi’ndeki Göğdünoğlu Konağı’nda 3 doktorlu bir hastane kuruldu.
-
1912 (Vali Muammer Bey Dönemi): Kabak Yazısı mevkiinde 3 katlı kagir bir bina inşa edildi. Ancak bu bina daha sonra okul olarak kullanıldı.
Amerikan Koleji’nden Modern Numune Hastanesi’ne
Sivas Numune Hastanesi’nin gerçek anlamda kurumsallaşması Cumhuriyet dönemine rastlar:
-
1924 Kuruluşu: Eski Amerikan Koleji binasında 50 yataklı olarak; Hariciye, Dahiliye, Göz ve Kulak servisleriyle hizmete açıldı.
-
1930 Yangını: Bu bina trajik bir yangınla tamamen yok oldu.
-
1952 ve Sonrası: Önce Cizvit Okulu olarak bilinen taş binaya, ardından 1952 yılında hepimizin bildiği (eski) yerindeki A-Blok binasına taşındı.
-
2003 Birleşmesi: Numune Hastanesi, Göğüs Hastalıkları ve Doğum Çocuk hastaneleri ile birleşerek 900 yataklı dev bir kompleks haline geldi.
Eski Numune Hastanesi Neden Yıkıldı?
Sivas merkezdeki en stratejik noktada yer alan ve ulaşım kolaylığıyla halkın ilk tercihi olan hastane binası, tarihi dokusuna rağmen yıkılarak yerine millet bahçesi/park yapıldı. Sivaslıların büyük tepkisini çeken bu karar sonrası, sağlık hizmetleri merkeze uzak ve ulaşımı daha zor olan yeni bölgeye taşındı.
Sivas halkının zihninde hala şu soru yankılanıyor: “Tarihi dokusu korunarak restore edilemez miydi?” Bugün yeni binada sağlık hizmetleri modern imkanlarla devam etse de, 1217’den gelen o manevi mirasın yıkılması Sivas’ın şehir kimliğinde bir boşluk bırakmış durumdadır.
EDİTÖR: MAHMUT ERDOĞAN
