Sivaslı Halk Ozanı İlgi Görmeyen Şiirlerini Yapay Zekayla Türküye Dönüştürdü

Sivas’ta yaşayan halk ozanı Ömer Şahin, uzun yıllardır kaleme aldığı fakat geniş kitlelere ulaştıramadığı şiirlerini yapay zekâ teknolojisi kullanarak türkü formuna dönüştürdü. Dijital platformlarda paylaşılan yapay zekâ destekli halk müziği eserleri, kısa sürede 1 milyonun üzerinde izlenme rakamına ulaşarak sosyal medyada büyük yankı uyandırdı.

Geleneksel Şiir Dijital Dünyayla Buluştu

1980 yılından bu yana edebiyat ve şiirle uğraşan, bugüne kadar binin üzerinde eser kaleme alan Ömer Şahin, geleneksel yöntemlerle sesini duyuramayınca çareyi modern teknolojide buldu. 2009 yılında Uluslararası Âşıklar Yarışması’nda birincilik ödülü alan ve 2023 yılında 475 şiirinin yer aldığı 734 sayfalık bir kitap çıkaran Şahin, uzun süre bestecilerden ve müzik yapımcılarından beklediği desteği göremedi.

Eserlerinin unutulup gitmesini önlemek amacıyla yapay zekâ müzik araçlarını kullanmaya başlayan Sivaslı ozanın, sisteme yüklediği sözlerle ürettiği ilk yapay zekâ türküsü “Ey Vefasız” dijital mecralarda 1 milyon 700 bin dinlenme barajını aşmayı başardı. Şahin, kendisini bu yönteme mecbur bırakan süreci şu sözlerle aktardı:

“Kitabım çıkalı iki sene geçti, bir kişi bile gelip ‘şu şiirini türkü yapalım’ demedi. Ben de ölmeden önce eserlerim bir şekilde insanlara kalsın istedim. Yokluk ve ilgisizlik bizi yapay zekâya mecbur etti. Ancak yapay zekâ ne kadar hızlı olursa olsun, asla geleneksel âşıklığın, kalpten gelen duygunun yerini tutamaz.”

Sosyal Medya ve Sivas Halkı İkiye Bölündü

Yapay zekâ ile üretilen türkülerin internette hızla yayılması, Sivas’ta ve sosyal medyada geniş çaplı bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Kültürün dijitalleşmesi konusundaki vatandaş yorumları ve sosyal medya tepkileri farklı görüşleri ortaya koydu:

• Destekleyenler: Bir grup sosyal medya kullanıcısı ve Sivaslı vatandaş, kıyıda köşede kalmış ozanların sesini duyurabilmesi açısından teknolojinin kullanılmasını takdirle karşıladı. Yapılan yorumlarda, “Yıllarca kimsenin el uzatmadığı bir değere yapay zekâ sahip çıkmış, tebrik ederiz” ifadeleri öne çıktı.

• Eleştirenler: Geleneksel kültür savunucuları ise yapay zekânın bağlama ve gerçek insan sesi tınısını öldürdüğünü, âşıklık geleneğinin ruhuna aykırı olduğunu savundu. Sosyal medyadaki bazı dinleyiciler, “Sözler çok güzel ama ruh eksik, bu kültür yapay zekâya teslim edilmemeli” eleştirisinde bulundu.

Geleneksel âşıklık kültürünün merkezlerinden biri olan Sivas’ta yaşanan bu gelişme, somut olmayan kültürel mirasın gelecekte teknolojiyle nasıl harmanlanacağına dair önemli bir örnek teşkil ediyor.